Anasayfa | Kitaplar : Bir Ömrün Hikayesi | Dünden Bugüne Bektaşlı - Rasim ALTINTAŞ   Ben Okuyamam - Müşerref ALTINTAŞ   | info@rasimaltintas.com
 
 
 
 İletişim Bilgileri
 Eposta info@rasimaltintas.com
 

DÜNDEN BUGÜNE BEKTAŞLI

Rasim ALTINTAŞ

1  KAPAK
2  YAZARIN ÖZEÇMİŞİ
3  ÖNSÖZ
4  İLİMİZ, İLÇEMİZ,KÖYÜMÜZ
5  BEKTAŞLI KÖYÜMÜZ (BELDEMİZ)
6  KURULUŞU VE TARİHÇESİ
7  KONUMU
8  YAPILAŞMA DURUMU
9  DEMOGRAFİK YAPISI
10  OKULLAŞMA DURUMU
11  SİYASİ EĞİLİMİ
12  YÖNETİMİ
13  EVLERDE YAŞAM KOŞULLARI
14  AYDINLANMA ARAÇLARI
15  İÇME SUYU VE TEMİZLİK
16  KILIK KIYAFET DURUMU
17  ÖRGÜ VE DOKUMA İŞLERİ
18  TARIMSAL ÜRETİM VE EKONOMİK DURUM
19  BUĞDAYDAN ÜRETİLENLER
20  ŞEKER PANCARI VE AYÇİÇEĞİ ÜRETİMİ
21  YEM BİTKİLERİ ÜRETİMİ
22  SEBZE ÜRETİMİ
23  ÜZÜM VE PEKMEZ ÜRETİMİ
24  HAYVANCILIK
25  HAYVANLARIN BAKIMI VE BESLENMESİ
26  HAYVANLARDAN ELDE EDİLEN ÜRÜNLER
27  SÜTTEN ÜRETİLENLER
28  KÖYLÜNÜN ÖDEDİĞİ VERGİLER:
29  YEMEK ÇEŞİTLERİMİZ
30  YEMEK PİŞİRME
31  YEMEK SERVİS ARAÇLARI
32  KIŞLIK ERZAKIN HAZIRLANMASI
33  SOSYAL KURUMLARIMIZ
34  BAYRAMLAR
35  GELENEKLERİMİZ
36  DOĞUM ADETLERİ
37  SÜNNET ADETLERİ
38  ASKER UĞURLAMA
39  CENAZE DEFNETME
40  HALK ARASINDAKİ YANLIŞ İNANIŞLAR
41  SÖZLÜ EDEBİYATIMIZ
42  ATA SÖZLERİ
43  ÇEVREDE SÖYLENEN SÖZLER:
44  DEYİMLER
45  BİLMECELER
46  TEKERLEMELER
47  MANİLER
48  TÜRKÜLER
49  ÇEVRESEL FIKRALAR
50  ÇOCUK OYUNLARI
 
 
< Geri | İleri >
İÇME SUYU VE TEMİZLİK

İnsan toplulukları yerleşik düzene geçerken özellikle su kaynaklarının bulunduğu yerleri tercih etmişler ve  öncelikle buralarda yerleşme olmuştur. Köyler daha çok buralarda veya yakınlarında kurulmuştur. Çünkü su bütün canlıların yaşamlarını sürdürmelerinde  vaz geçilmez bir elemandır. İçme ve sulama suyu bol  olan köyler  ayrıcalıklı olanaklara sahip olur.
Su, içme suyu ve kullanma suyu olarak değerlendirilmekle beraber her ikisi de insan yaşamında  önemlidir.

İçme Suyu
Bektaşlı’da her eve demir borularla su dağıtılmadan önce  hemen her mahallede bir meydan çeşmesi vardı ve içme suyu bu çeşmelerden alınırdı. Bu çeşmeler genellikle yaptıranların ve yapılırken emeği geçenlerin adları ile anılırdı. Kadirağa Çeşmesi, Hacıoğlu Çeşmesi en önemli ve suyu bol olan çeşmelerdi. Diğer çeşmeler ise bu iki çeşmenin suyunun bir kısmının  kollara ayrılması ile oluşturulmuş ve sayıları 7-8 kadardı. Taflıoğlu’nun evinin önündeki çeşme de bu sayıya dahildi.

Köy Çeşmesi
Bunlarlardan başka köyün dışında ,tarlaların ve bağların bulunduğu alanların uygun yerlerinde (özellikle yol kenarlarında )bazı hayır sahipleri tarafından yaptırılmış çeşmeler vardı. Tarlada çalışanlar ihtiyacı olan suyu buradan alırlar ve hayvanlarını da sularlardı.Bağların yakınında bulunan Aniş’in çeşme, bağ yolu üzerindeki Arzının Oğlu’nun çeşme ile isimlerini hatırlayamadığım başka kır çeşmeleri vardı.

Kır  Çeşmesi

 

Köydeki çeşmelerin suyu köyün kuzey tarafında bulunan İğdecik mevkiinde ve çevresindeki kaynaklardan alınırdı. Kaynaklardan alınan su topraktan yapılan ve pöhrek denilen 30-40 cm boyunda, 10 cm çapındaki boruların uc uca eklenmesi ile köye getirilmişti. Bu su köyün kuruluşundan beri hem içme hem kullanma ve hem de bahçe sulama için kullanılagelmişti. Köylüler içme ve  kullanma sularını bu çeşmelerden alır, evlerine taşırlardı. Suyu eve taşımak için genellikle topraktan yapılmış, taşınmaya elverişli kulpu bulunan ağzı dar ve gövdesi geniş testiler, bakırdan yapılan güğümler  ve bakraçlar (helke) v.s kullanılırdı. Bunlardan başka evlerde özellikle namaz kılanların abdest almak için kullandıkları bakır veya topraktan yapılmış ibrik bulunur. Ev dışında, tarlada, bağda içmek için götürülecek su, testi veya testinin  küçüğü olan  boruç  denen toprak kapla ya da ağaçtan“oyularak”yapılmış bardak adı verilen kapla taşınırdı.


Boruç Bardak


İbrik ve el leğeni

Testi


                                

Güğüm


Güğüm taşıyan kadın

 

Bakraç


Güğüm ve ibrik


Çeşmenin oluğundan akan suyun birikmesi için oluk’un (küçük boru) altında ağaçtan oyma veya betondan yapılmış haft bulunur, akan su buraya dolar,hayvanlar  buradan içerlerdi. Haft hezen denilen 3-4 metre uzunluğundaki çok kalın söğüt ağacı gövdesinden  oyularak  yapılır ve çeşmenin oluğunun altına yerleştirilirdi. Daha sonraki yıllarda bu haftlar aynı yere  kalıp çakılıp  beton dökülerek yapılmaya başlandı.  Hayvanın buradan su içmesini sağlamaya  hayvan sulamak denir.


Temizlik
Evde bulaşık ve çamaşır yıkamak, banyo yapmak ve  temizlik  için gerekli su kadınlar tarafından taşınırdı. Ayrıca, çeşme başlarında da çamaşır yıkanırdı. Kadınlarımız, çeşmelerin önündeki küçük alanda bulunan üzeri düzgün sal denilen geniş yassı taşlar üzerinde kirli çamaşırları ıslatırlar, beyaz çamaşırın daha beyazlaşması için üzerine kil adı verilen sarıya yakın açık yeşil renkli özel bir toprak ekerler, çıplak ayakları altında tepeleyerek kirden arındırmaya çalışırlardı. Buna çamaşır (astap) tepme denirdi. Çamaşırın daha iyi temizlenip kirden tamamen arıtılması için tepmeden sonra bazen bir kazanda su ile kaynatılırdı.                                                                                                                       Çul, kilim gibi kalın şeyleri yıkarken ayak altında tepme yerine daha etkili olan, ağaçtan yapılmış, 30-40 cm uzunluğunda sapı olan, ön tarafı geniş ve yassı, tokaç denilen bir araç kullanılırdı. Üzerinde kil serpilmiş ve ıslatılmış olan kilim v.s. tokaçlanırdı.


Tokaç

 
Bektaşlı’da Belediye teşkilatı kurulduktan  sonra evlere su verilmeye başlandı ve toprak pohrekler  demir borularla değiştirilerek suyun daha temiz akması sağlandı. Günümüzde hemen her eve su verildiği için meydan çeşmeleri de yavaş yavaş tarihe karıştı. Evlere su verilmesinden sonra  mali durumu yeterli olan aileler tarafından çamaşır ve bulaşık makinesi gibi araçlar  kullanılmaya başlandı.