Anasayfa | Kitaplar : Bir Ömrün Hikayesi | Dünden Bugüne Bektaşlı - Rasim ALTINTAŞ   Ben Okuyamam - Müşerref ALTINTAŞ   | info@rasimaltintas.com
 
 
 
 İletişim Bilgileri
 Eposta info@rasimaltintas.com
 

DÜNDEN BUGÜNE BEKTAŞLI

Rasim ALTINTAŞ

1  KAPAK
2  YAZARIN ÖZEÇMİŞİ
3  ÖNSÖZ
4  İLİMİZ, İLÇEMİZ,KÖYÜMÜZ
5  BEKTAŞLI KÖYÜMÜZ (BELDEMİZ)
6  KURULUŞU VE TARİHÇESİ
7  KONUMU
8  YAPILAŞMA DURUMU
9  DEMOGRAFİK YAPISI
10  OKULLAŞMA DURUMU
11  SİYASİ EĞİLİMİ
12  YÖNETİMİ
13  EVLERDE YAŞAM KOŞULLARI
14  AYDINLANMA ARAÇLARI
15  İÇME SUYU VE TEMİZLİK
16  KILIK KIYAFET DURUMU
17  ÖRGÜ VE DOKUMA İŞLERİ
18  TARIMSAL ÜRETİM VE EKONOMİK DURUM
19  BUĞDAYDAN ÜRETİLENLER
20  ŞEKER PANCARI VE AYÇİÇEĞİ ÜRETİMİ
21  YEM BİTKİLERİ ÜRETİMİ
22  SEBZE ÜRETİMİ
23  ÜZÜM VE PEKMEZ ÜRETİMİ
24  HAYVANCILIK
25  HAYVANLARIN BAKIMI VE BESLENMESİ
26  HAYVANLARDAN ELDE EDİLEN ÜRÜNLER
27  SÜTTEN ÜRETİLENLER
28  KÖYLÜNÜN ÖDEDİĞİ VERGİLER:
29  YEMEK ÇEŞİTLERİMİZ
30  YEMEK PİŞİRME
31  YEMEK SERVİS ARAÇLARI
32  KIŞLIK ERZAKIN HAZIRLANMASI
33  SOSYAL KURUMLARIMIZ
34  BAYRAMLAR
35  GELENEKLERİMİZ
36  DOĞUM ADETLERİ
37  SÜNNET ADETLERİ
38  ASKER UĞURLAMA
39  CENAZE DEFNETME
40  HALK ARASINDAKİ YANLIŞ İNANIŞLAR
41  SÖZLÜ EDEBİYATIMIZ
42  ATA SÖZLERİ
43  ÇEVREDE SÖYLENEN SÖZLER:
44  DEYİMLER
45  BİLMECELER
46  TEKERLEMELER
47  MANİLER
48  TÜRKÜLER
49  ÇEVRESEL FIKRALAR
50  ÇOCUK OYUNLARI
 
 
< Geri | İleri >
SEBZE ÜRETİMİ

Yukarıda belirtildiği gibi temel besinimiz ekmektir ama, ekmeğin ham maddesi olan buğday kadar olmasa da, sebze yetiştirmek de önemlidir. Bektaşlı’da  sebze üretimine olanakların elverdiği oranda önem verilirdi. Sulanan tarlalarda bostan adı ile çeşitli sebzeler yetiştirilirdi. Ayrıca, köy içinde sebze üretmek için bazı ailelere ait birkaç küçük bahçe vardı. Çeşmelerin ayağından akan az miktardaki su ile sulanırdı.
Bostanlardaki sebze üretiminin aşamaları aşağıda açıklanmıştır.

Bostan Ekme
Bazı bölgelerde kavun ve karpuza bostan derler. Bektaşlı’da ise akarsu ile sulanan, kavun ve karpuz da dahil mısır, patates, fasulye, kabak, salatalık v.s gibi sebzelerin tarladaki yetişmiş durumuna Bostan denir. Ürünler hasat edildikten sonra boş tarlanın bostan niteliği de yok olur.Bundan sonra buğday ekmek için tarla hazırlanır.Bostan hasadı yapılan tarlaya ertesi yıl buğday ekilir.Her yıl münavebeli olarak ürün (bostan – ekin) değiştirilir.

Bostan ekilecek tarla kışa girmeden sürülür, temizlenir, gübrelenir. Gübre olarak büyük ve küçükbaş hayvanların kış boyunca  biriktirilmiş dışkıları ile ocak ve tandırda yakılmış saman,tezek ve odunun küllükte biriktirilmiş külü kullanılır. Bunların hepsine birden ters denir. Bunun tarlaya taşınması yan tarafları tahta ile kapatılmış kağnı ile yapılır. Taşıma işine Ters çekme denir.

İlkbaharda (mart-nisan aylarında) köylünün işi bostan ekmekle başlar.Bostan ekerken buğday gibi tarlanın tamamı aynı zamanda ekilmez. Tarla ekime hazırlanandıktan sonra.Ekilecek ürünün cinsine ve miktarına göre parsellenir. mısır, fasulye tohumu tarlaya  serpilerek,kabak,salatalık toprağa elle batırılarak, bazıları da (patates gibi)  toprak kazılarak ocak yapılır ve buraya ekilir.. Kavun ve karpuzun ekimi ise daha geç (mayıs-haziran ) yapılır.

Bostan Sulama
Bostanlar ilkbaharın başında ekilip çimlendikten sonra zamanı geldikçe akarsu ile sulanır.  Köyün  arazisi içinde mahalli adı öz olarak ifade edilen çay akar. Çayın suyu, üzerine yapılan bent (küçük baraj) vasıtası ile ana arka akıtılır. Ana ark sulanabilen arazinin bir başından öbür başına kadar uzanır. Muhtelif yerlerde ana arktan ayrılan çayır arklarla (daha küçük ark) bostanlara kadar ulaşır. Suyun ana arktan ayrıldığı yere ağızlık, çayır arkın alabildiği su miktarına da bir ağızlık su denir. Bostanın yanına kadar gelen su ağızlık açılarak bostana akıtılır. Bostanın her tarafı sulandıktan sonra hem ana arktaki, hem de çayır arktaki ağızlıklar kapatılır. Bunu yaparken kürek, bel ve benzeri araçlar kullanılır.

Bent


Köyde belediye teşkilatı kurulmadan önce, bostan, yonca v.s. nin sulanması sırasında  bazen anlaşmazlık olur ve sıra kavgası çıkardı. Belediye kurulduktan sonra bu işler daha düzenli yapılmaya başlandı.


Ark Ayıklama
Özden arka akıtılan suyun sağa sola yayılıp fire vermemesi için her yıl ana arkların içi sulanan arazisi (bostan v.s.) olanlar tarafından imece usulü ile temizlenir ve buna ark ayıklama denir. Sulama zamanı gelince muhtar ark ayıklanacağını tellal (kizir) çağırtarak bütün köye duyurur. O bölgede tarlası olanlar tarlalarının büyüklüğü oranında katılırlar. Muhtar ve azalar bu katılımı izlerler ve katılmayanları zorlamak için çiftçinin evinde bulunan ve her zaman kullanmak zorunda olduğu mutfak araçları veya başka bir aracını ev ev dolaşarak alırlar, bir nevi haczederler. Eğer çiftçi gelip görevini yaparsa alınan eşyaları iade edilir. Aksi halde satılarak köy bütçesine gelir kaydedilir.

Bektaşlı belediye olduktan sonra bu işler belediye tarafından yaptırılmaktadır.

Bir Anı: Bektaşlı halkından Ahmet ile Ali adındaki yetişkin iki kardeş gece bostan suluyorlarmış. Büyük kardeş Ahmet, ana arkın başındaki ağızlığı açmış, bostandaki Ali’ye “ulan Ali su bostana geldi mi” diye bağırıyormuş. Gecenin soğuğunda üşüdüğü için boğazı karıncalanan Ali boğuk ve ne dediği anlaşılmayan bir sesle bağırarak cevap verince buna karşılık Ahmet’de “ulan Ali sesin samanlıkta havlayan itin sesi gibi geliyor “ diye cevap vermiş.


Bostan görme
Bostan ekildikten sonra sürekli yapılan bakıma bostan görme denir. Öncelikle ürünlerin arasında biten yabani otlar yolunarak veya kesilerek temizlenir, buna ot alma denir. Bir süre sonra ürünlerin aralarındaki boşluklar ağzı kalınlaşmış keserle karıştırılarak toprak kabartılır, buna Bostan keserleme, eğer bu işlem ağzı daha geniş olan çapa ile yapılırsa  buna da Bostan çapalama denir. Kavun ve karpuz seyrek ekildiği için aralarda daha geniş boşluk kalır ve kolayca çapalanır.

Bostan görme işini genellikle kadınlar yapar. Çapalama sırasında erkeklerde yardım ederler. Bostanda çalışan kadınlar zaman zaman şarkı türkü söyleyerek yorgunluklarını unutmaya çalışırlar.

Çapa


Bostan Keseri

Bostan Bozma
Bostanlar, bağlar gibi bir zaman diliminde bozulmaz. Genellikle ağustos sonunda başlamak üzere ürünler olgunlaştıkça peyderpey toplanır. Mısırın koçanı kırılarak, ay çiçeğinin başı kesilip kopartılarak alınır. Fasülye, salatalık, kavun, karpuz, patlıcan, biber de elle kopartılarak toplanır. En sona kalan patates ve havuç gövdeleri toprak içinde olduğundan bel ve benzeri araçlarla topraktan çıkartılır. Patatesin topraktan çıkartılma işine patates (mahalli adı gümpür) sökme denir. Gümpür sökme işini bel kullanarak genellikle erkekler yaparlar. Kadınlar ise belle topraktan çıkartılan patatesleri toprağından temizleyerek toplarlar. Bostanda yetiştirilen ürünlerin bir kısmı (yeşillik türünden olanlar) taze olarak, bir kısmı da hem taze olarak,  hem de kurutularak  kışın tüketilir.
Bostan bozulduktan sonra tarlada kalan  mısır ve ayçiçeği sapları da toplanır. Gerektiğinde (kışın) yakılmak için güneşte kurutulur ve evin uygun bir yerinde korunur.